Leer tekenen: een kwestie van de juiste methode

Veel kinderen vinden het leuk om te tekenen. Geef ze kleurpotloden of stiften en een vel papier en je hebt geen kind aan ze. Hoe vreemd is het dan dat dit rond hun tiende jaar opeens omslaat. Terwijl ze er nooit eerder last van hadden vinden ze nu dat ze niet kunnen tekenen. Want: het lijkt helemaal niet! En daarom stoppen ze er maar helemaal mee om er de rest van hun leven niet meer naar te talen. Herkent u dat? Wat jammer! Echt iedereen kan leren tekenen.

Tekentalent

Het is beslist niet alleen voor de getalenteerden, de kunstenaars, weggelegd om te kunnen tekenen. Tekenen is iets wat je moet en kunt leren. Al zal de een het sneller oppikken dan de ander. Rembrandt van Rijn was onbetwist een tekentalent. Vincent van Gogh echter was van zichzelf beslist geen goede tekenaar. Hij heeft het zich met veel oefening en geduld moeten leren. Vooral in zijn eerste tekeningen is dat duidelijk te zien. Maar ook als je later werk naast zijn voorbeeld Francois Millet legt (vergelijk de Zaaier van Millet met die van Van Gogh) sta je verbaasd te kijken dat hij er uit schaamte niet mee gestopt is: Millets werk is echt veel beter. Gelukkig dat hij dat niet gedaan heeft. Zij kwaliteiten bleken meer in het schilderen te liggen. Aan de basis ligt echter toch het tekenen.

Visie

Iedereen kan zich kunstenaar noemen, het kunstenaarschap is een vrij beroep. De techniek wordt daarbij in de opleiding vaak verwaarloosd. Daar gaat het al lang niet meer om. Een kunstenaar moet visie hebben! Feit blijft toch dat een visie gesteund wordt door techniek en dat een slechte techniek de overdracht van de visie in de weg staat of zelfs teniet doet. Een kunstenaar kun je dus nog steeds ook op zijn techniek beoordelen (al laat hij die door anderen uitvoeren!).

Ambacht

Maar waar leer je nog dat ambacht als academies er hun neus voor ophalen? De Amerikaanse Betty Edwards heeft een methode ontwikkeld die garandeert dat iedereen kan leren tekenen en waarmee je zelf thuis aan de slag kunt. Er worden echter ook cursussen gegeven door docenten die zich haar methode eigengemaakt hebben.

Rechter hersenhelft

Edwards methode is gebaseerd op haar ontdekking en overtuiging dat onze creatieve talenten zich in onze rechter hersenhelft bevinden, terwijl we meestal alleen de linker hersenhelft gebruiken. Vandaar dat we niet eens weten dat we ook nog creatieve talenten bezitten! Wie het niet gelooft wil ik graag uitdagen de proef op de som te doen en deze cursus te volgen. De eerste lessen volstaan al om je een overtuigend bewijs te leveren. Je hoeft dus niet alle lessen te volgen. Maar wie weet raak je zo geïnspireerd dat je van geen ophouden meer weet. Hoe dan ook leer je veel meer dan tekenen alleen! Dat zul je wel zien als je de stof doorneemt. Veel plezier ermee!

Voor iedereen die het vak serieus neemt

Na de onbevangen kindertijd - en met name voor academiestudenten - geldt: Wees niet bang, vind het niet ‘gek’ om naar de natuur te leren tekenen. Nog nooit zijn creatieve krachten door deze tekenbekwaamheid, de grondslag van alle beeldende kunst, geblokkeerd geraakt. Lang niet alle kunstenaars die kunnen tekenen produceren vervelende, saaie, ‘achterhaalde’ en ‘kunstonwaardige’ naturalistische werken. En wie dat wel doen zouden ook saaie, nietszeggende, pedante producten voortbrengen als ze zich aan abstracte of non-objectieve kunst zouden wijden. Je tekenvaardigheid zal je bij je creatieve werk nooit kunnen hinderen: integendeel, je zult er voordeel van blijken te hebben. Zonder vaardigheid zul je door de mand vallen door een vernauwing van artistieke mogelijkheden. Je zult je verplichten tot variaties op een beperkt, schraal aantal motieven. Je zult slechts bij benadering weten wat je wilt zeggen.

Het kunnen-tekenen is noodzakelijk om in staat te zijn tot een onversneden ontmoeting met de werkelijkheid van je ervaringen. En: tekenen scherpt de visuele zin.

Voor de ware liefhebber geldt: teken dagelijks! Elk object is goed, het één is niet minder dan het ander. Het is zoals sporten: wie niet traint verliest de fijne kantjes. Oefen, scherp je oog, zonder er al te veel over na te denken hoe het resultaat zal zijn. Je doel is immers je werkelijkheid steeds bewuster waar te nemen!